Наградата се доделува како признание за исклучителната професионална посветеност, истражувачка упорност и високоразвиено чувство за јавен интерес што овие редакции и новинари го покажаа преку своите истражувања, придонесувајќи за разоткривање на причините, пропустите и одговорноста поврзани со еден од најтрагичните настани во поновата историја на земјата – пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани. Со своите истражувања тие не само што отворија суштински прашања за институционалната одговорност, незаконските постапувања и системската корупцијата, туку и  придонесоа јавноста да добие поцелосна, документирана и аргументирана слика за околностите што доведоа до трагедијата.

Втората награда ја делат тимот на БИРН Македонија за истражувањето и дата-базата за верските имоти на МПЦ-ОА и ИВЗ, и новинарите Александар Методијев и Сузана Мицева за серијалот „Јаглен на раскрсница“.

Новинарите Фисник Џелили, за сторијата за злоупотребите на средства за третман на кучињата-скитници во Тетово, објавена на порталот Порталб и Александар Димитриевски, за сторијата „Полициските специјалци ќе ги облекува модно женско студио и фирма регистрирана пред тендерот“, објавена на „360 степени“, ја делат третата награда.

Пофалници за истакнат новинарски ангажман им беа доделени на Мирослава Симоновска и Фросина Факова Серафиновиќ, Бјанка Станковиќ, Славица Филиповска Иванова и Михаил Милошевски.

На годинешниот конкурс што беше објавен на 27 јануари и траеше до 17 февруари 2026 година, пристигнаа 42 стории обработени во 122 текстови и видеоприлози.

Генерална оценка на комисијата е дека најдобрите стории оваа година се одликуваат со темелна проверка на факти, користење разновидни извори, серијален или долгорочен истражувачки пристап, јасна структура и способност комплексните теми да се преточат во разбирливи и влијателни новинарски производи. Токму овие вредности ја потврдуваат суштинската улога на истражувачкото новинарство како коректив на институциите и како важен столб на демократското општество.

Комисијата особено го нагласува фактот дека и во услови на ограничени редакциски ресурси, силни политички и економски притисоци и зголемена динамика на дневно информирање, истражувачкото новинарство во земјата продолжува да продуцира релевантни, храбри и општествено значајни содржини.

Комисијата им оддава признание на сите новинари и редакции во земјата, особено на локалните дописници од Кочани, Штип и од околните места, кои професионално и во согласност со етичките стандарди на новинарската професија, континуирано ги информираат граѓаните и влијаат врз подигнување на јавната свест, барајќи одговорност од институциите за причините и околностите кои доведоа до трагичниот настан во Кочани. Нивниот придонес има особена вредност затоа што станува збор за новинарска работа извршувана во исклучително тешки, чувствителни и емотивно оптоварени околности, при што професионалноста, етичноста и одговорноста кон јавноста останаа во прв план.

Наградите за најдобра истражувачка сторија МИМ ги доделува традиционално од 2001 година, а од 2013 година наградата го носи името на угледниот новинар Никола Младенов.

Во продолжение може да го преземете целосниот извештај на комисијата во кој детално се опишани вреднуваните аспекти на наградените стории.

На конкурсот за новинарските награди „Никола Младенов 2025“ може да се пријават сите новинари кои професионално работат во медиумите или соработуваат како фриленсери со нив.

Пријавените стории треба да бидат објавени во текот на 2025 година во весник, на радио, на телевизија, на информативни интернет-портали или од новински агенции што се регистрирани и работат во Република С. Македонија.

Еден автор или група автори може да аплицираат со најмногу 3 различни теми, а секоја тема може да вклучува повеќе поврзани текстови/прилози.

На конкурсот ќе бидат доделени прва, втора и трета награда за најдобра истражувачка сторија.

Како и досега, пријавените стории ќе ги разгледува комисија од релевантни претставници на медиумската и на јавната сфера.

Наградите за најдобра истражувачка сторија ги поддржуваат и ги промовираат сториите што:

• се подготвени според професионалните и етичките стандарди во новинарската работа;
• откриваат теми што се значајни за пошироката јавност, а се однесуваат на организиран криминал, корупција, злоупотреба на моќта и прекршување на човековите права;
• демонстрираат темелно новинарско истражување, поткрепено со факти, докази и со изјави од повеќе релевантни извори и соговорници;
• ја презентираат темата на разбирлив начин, преку оригинален новинарски стил на изразување;
• настојуваат да иницираат институционално разрешување на незаконски дејства и на злоупотреби направени од поединци или институции;
• успешно вклучуваат мултимедијални формати и/или креативни начини на раскажување/изразување;
• користат нови начини на досег до публиката или до различни сегменти од публиката (до различни возрасни групи, маргинализирани групи итн.).

На добитниците на наградите ќе им биде врачен сертификат и парична награда од 60.000 денари за првонаградената, 40.000 денари за второнаградената и 30.000 денари за третонаградената истражувачка сторија.

Конкурсот е отворен до 17 февруари 2026.

За пријавување на конкурсот потребно е да се пополни формуларот прикачен во прилог и да се испрати на novinarskinagradi@mim.org.mk со назнака: Пријава за новинарските награди „Никола Младенов 2025“.

За дополнителни информации и прашања, контактирајте нѐ на: 3090 144 или преку е-пошта: novinarskinagradi@mim.org.mk

На настанот се обрати заменик-министерот во Министерството за дигитална трансформација, Радослав Настасијевиќ Варџиски, кој истакна дека како ресор надлежен за развој на аудиовизуелниот сектор и медиумите, ќе продолжат да градат политики за современ, стабилен и европски усогласен медиумски амбиент во кој професионалните стандарди ќе бидат гаранција за слободно и независно новинарство. Тој најави дека се планира изработка на Национална стратегија за развој на медиумскиот сектор, што треба да произлезе од еден инклузивен процес и да ги дефинира чекорите кои ќе следат. „Начинот на кој денес ќе ги моделираме медиумските политики под влијание на дигитализацијата, вештачката интелигенција и европските стандарди – ќе ја одреди формата на јавниот простор во следните децении. Дали тој простор ќе биде слободен, продуктивен, транспарентен и отпорен на манипулации – зависи од нашата заедничка работа и посветеност во овој процес“, истакна заменик-министерот Варџиски.

Во овој контекст, Марија Канелопулу, прв советник во Делегација на Европската Унија посочи дека во рамки на неодамна започнатиот проект финансиран од ЕУ – Хармонизација на дигиталното и медиумското законодавство и развој на вештини за дигитална трансформација, тимот на експерти ќе ја поддржи Владата во подготовка на сеопфатна Стратегија за развој на медиумскиот сектор и придружен Акциски план, целосно усогласени со Европскиот акт за слобода на медиумите и пошироките европски стандарди. „Оваа стратегија не смее само да ги адресира тековните предизвици, туку и да ги предвиди идните потреби при што ќе овозможи заштита на независноста на медиумите, зајакнување на статусот и безбедноста на новинарите, промовирање на плурализмот и спротивставување на дезинформациите, поттикнување иновации во медиумското производство, модернизација на јавниот сервис и ќе го охрабрува активното учество на граѓаните“, порача Канелопулу.  

На настанот беше претставена анализата „Етиката, довербата и јавниот интерес клучни и во дигиталната доба“ што е дел од регионалното истражување за иднината на медиумите и на демократијата во земјите од Западен Балкан и во Турција. Маида Муминовиќ, директорка на Медиацентар – Сараево и координаторка на проектот, посочи дека демократијата не може да функционира без новинарството, а новинарството, пак, бара демократска средина за да може да ја извршува својата улога во служба на јавниот интерес. „Јасно е дека иднината на медиумите станува сè покомплексна, па адресирањето на прашањата за заштита на новинарството, улогата на професионалните медиуми и на демократијата бара вклучување на ангажирани и информирани граѓани“, истакна Муминовиќ.

Претставничката од Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, Ивана Стојановска истакна дека за да се гарантира плурализмот и независноста на медиумите, не е доволно само да постои соодветна правна рамка, туку подеднакво треба да се работи и да се инвестира во градењето на професионалниот капацитет на новинарите и на уредниците, но и на менаџерскиот кадар, како и во развојот на професионалните здруженија. Регулаторот, истакна таа, ја поддржува идејата за воспоставување фонд за развој на медиумскиот плурализам, што ќе обезбеди финансиска поддршка за создавање разновидни и квалитетни медиумски содржини, зајакнување на домашната продукција и ќе го поттикнува истражувачкото новинарство.

За тоа како ќе се развиваат медиумите и новинарството во иднина, зборуваа истакнати уредници, новинари и директори на повеќе влијателни медиуми. Снежана Лупевска-Созен, директорка на ТВ Телма, посочи дека медиумите се соочуваат со финансиски потешкотии да опстанат во услови кога телевизиската публика старее, а истовремено треба да се задоволат медиумските потреби на сите граѓани, да се привлечат младите публики и да се создаваат мултимедијални содржини. Таа истакна дека ТВ Телма вложува напори за диверзификација на платформите – инвестира и отвора нови канали, што е еден од начините да се адресираат новите информациски навики и потреби на граѓаните.

Иако телевизијата е сè уште најчест извор на информации за граѓаните, главната и одговорна уредничка на ТВ Сител, Славица Арсова посочи дека телевизиските медиуми сепак почнале да вложуваат во мултимедијални формати. За да се привлечат младите не е доволно само реемитување на содржините од ТВ на онлајн платформите, смета таа. „Генерално недостига стратегија што ќе ја врати публиката на телевизија. Неопходни се инвестиции, менување на продукциските навики и дигитализација на сферата. Медиумите мора да се менуваат со темпото со кое се менува и публиката“, истакна Арсова.

Драган Николовски, одговорен уредник на Првиот програмски сервис на МТВ порача дека јавниот сервис треба да остане столб на точноста и на релевантноста, во услови кога публиката не е подготвена да се справува со штетните информации. Тој истакна дека трката со онлајн медиумите е нерамноправна и однапред загубена, па затоа МРТ бара алтернативни начини за осовременување на содржините, кои треба да бидат достапни за пошироката публика. „МРТ е на пресвртница да се трансформира во јавен медиумски сервис, да ја зајакне својата мисија и да обезбедува разновидни содржини за сите публики“, додаде Николовски.

Од аспект на функционирањето на онлајн медиумите во иднина, Горан Михајловски, главен и одговорен уредник на СДК.мк, посочи дека главни проблеми се финансирањето на медиумите, нерегулираноста на пазарот и инертноста на државата да интервенира во сегментот на онлајн медиумите. Тој смета дека е потребно воведување критериуми за доделување средства за платеното политичко рекламирање, наместо досегашната пракса кога се формирале портали непосредно пред избори. Финансиите, според него, се фактор за загриженост и заради тоа што редакциите не се во можност да понудат иднина на младите новинари.

„Немам дилема дека медиумите ќе преживеат, но поголем проблем е како ќе преживее новинарството“, рече Жана Божиновска, главна и одговорна уредничка на Слободен печат. Таа посочи дека менаџерскиот кадар не се откажува од печатеното издание, кое сè уште се чита и покрај малиот тираж. „На предлог од млади луѓе преку Инстаграм, весникот сега се дистрибуира во кафулиња, ресторани и таа идеја почна да се шири, луѓето се јавуваат самоиницијативно и има заинтересираност изданието да се дистрибуира меѓу младите“, наведува Божиновска.

Новинарката Тамара Чаусидис констатираше дека публиката знае да разликува новинарство од медиумска содржина. „Медиумите вакви како што ги знаеме немаат иднина, но новинарството има. Мора да се разликуваме од произведувачи на содржина, новинарите мора да бидат професионални“, порача Чаусидис.

Заклучоците од истражувањето „Етиката, довербата и јавниот интерес клучни и во дигиталната доба“ упатуваат на потребата од сеопфатна медиумска стратегија за развој на медиумската сфера во согласност со европските стандарди, како и на постојано унапредување на социо-економскиот статус на новинарите и на медиумските работници што подразбира подобрување на условите за работа, правна заштита, зголемување на платите и уредување на работните договори. Треба континуирано да се унапредуваат знаењата и вештините на сите медиумски професионалци за да бидат во чекор со новите технолошко-информациски трендови, но стандардите во професијата треба доследно да се применуваат без оглед на платформата. За да излезат во пресрет на барањата на граѓаните, медиумите треба да вложат напори за создавање оригинални, инклузивни и разновидни содржини во мултимедијални формати, наменети за сите публики, особено за младите.

🎥 Биди дел од работилницата за мултимедија, конструктивно новинарство и етика во ера на вештачка интелигенција.

 👥 За кого: Новинари со почетно или средно работно искуство и студенти по новинарство и комуникации  од целата држава.

👉 Што ќе добиете:

• Практична работа со мобилни уреди: снимање и монтажа на куси видео содржини 📱
• Запознавање со глобалните трендови во конструктивното новинарство 🌍
• Анализа на етички дилеми и предизвици во време на вештачка интелигенција 🤖
• Насоки за професионално и етичко известување за време на изборни процеси 🗳️

📌 Обуката е интерактивна, со практични вежби и дискусии, насочена кон создавање нови идеи и решенија за современо новинарство.

📆Кога: на 05 декември 2025 (петок) од 10.00 до 15.00 часот во просториите на МИМ, Скопје

👩‍🏫 Работилницата ќе ја водат: Тоше Огњанов • Маја Блажевска Евросимоска • Соња Петрушевска Поповска, долгогодишни новинари и уредници.

Работен јазик: македонски 

✅ Пријави се на линкот најдоцна до 30 ноември 2025 и стани дел од новата генерација новинари што креираат етички и конструктивни медиумски содржини 👉Формулар за пријавување – Fill out form

Работилницата ја организира Македонскиот институт за медиуми во соработка со Медијацентар Сараево, а со поддршка од Google News Initiatives.

Целта на средбата беше да се поттикне дискусија и размена на искуства за тоа како новите технологии влијаат врз работата на новинарите, новинарските практики и функционирање на редакциите, при што се отвораат нови прашања за етичките стандарди, одговорноста, транспарентноста и квалитетот на содржините што стигнуваат до публиката.

На панелот зборуваа четворица новинари и медиумски експерти, кои ги споделија своите искуства со примената на вештачката интелигенција при продуцирање на медиумски содржини. Тоше Огњанов, новинар и обучувач за мултимедијално новинарство, преку практични примери презентираше некои од можностите што ги пружаат алатките за ВИ за новинарите и за редакциите.

Уредникот во ТВ Сител, Иван Кузмановски, врз основа на кратка анкета што ја направил со своите колеги во редакцијата, посочи дека новинарите ги користат алатките за ВИ, но повеќе на сопствена иницијатива, отколку како редакциска политика. Тој наведе дека на најголем дел од новинарите им се потребни дополнителни обуки за користење и примена на овие алатки.

Зборувајќи за различните начини на примена на ВИ, Стефан Јањиќ од Катедрата за медиумски студии во Нови Сад ја истакна важноста од автентичност на медиумските содржини, како и ефектот што ВИ може да го има врз публиката.

Укажувајќи на позитивните и на негативните страни на примената на ВИ во новинарството, експертот за медиумска писменост Михајло Лахтов, ја истакна важноста од вклученоста на новинарот во процесот на создавање содржини. Како негативни аспекти од примената на ВИ, тој ги посочи опасноста од губење работни места, манипулација со содржините, нетранспарентноста и униформноста.

Овој настан беше организиран во рамки на регионалниот проект „Нашите  медиуми“, што се спроведува во земјите од Западен Балкан и Турција, со поддршка од Европската Унија.

Во продолжение на настанот беше презентирана анализата „Вештачката интелигенција во медиумите на Северна Македонија“ подготвена од експертките Снежана Трпевска и Марина Тунева, која се фокусира на поврзаноста на новите технологии со постоечките правни, етички и професионални стандарди.

Настанот заврши со јавна седница на Комисијата за жалби при СЕММ, на која членовите дискутираа за тековните претставки доставени до Советот.

Ова беа главните заклучоци од дебатата со новинари од Југоисточниот регион на земјава што се одржа на 30 октомври во Штип. Настанот го организираа Македонскиот институт за медиуми и Советот за етика во медиумите за да укажат на најчестите прекршувања на Кодексот на новинарите на Македонија, особено за време на избори и да поттикнат размена на мислења и искуства помеѓу колегите од овој регион во поглед на одговорноста за професионално и етичко известување.

Низ конкретни промери од работата на Комисијата за жалби при Советот за етика, беа разменети мислења со цел ефикасно надминување на предизвиците со кои се соочуваат новинарите, како и за системските слабости кои ја отежнуваат нивната работа.

^{Ко-финансирано од Европската Унија}

Регионалната програма „Нашите медиуми: Акција на граѓанското општество за поттикнување на медиумска писменост и активизам, спротивставување на поларизацијата и промовирање на дијалог“ се спроведува од страна на партнерските организации: СЕЕНПМ, Медиацентар од Сараево, Албанскиот медиумски институт, Црногорскиот медиумски институт, Советот за етика во медиумите на Косово, Македонскиот институт за медиуми, Новосадската школа за новинарство, Мировниот институт од Љубљана и Бианет (Турција), со финансиска поддршка од Европската Унија.

Овој текст е подготвен со финансиска поддршка од Европската Унија. Содржината на текстот е единствена одговорност на СЕЕНПМ и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.

Новинари, уредници и медиумски експерти дискутираа за клучните аспекти на професионалното известување во контекст на изборите, а претставниците на Советот за етика, Билјана Георгиевска, Мирче Адамчевски и Тамара Чаусидис презентираа одлуки на Комисијата за жалби при СЕММ за да укажат на најчестите прекршувања на Кодексот кои се релевантни во предизборниот период.

Учесниците се согласија дека етиката и професионализмот во работењето на медиумите и на новинарите се важни секогаш, во секое известување, во секоја вест, извештај или истражувачка сторија. Но, известувањето на медиумите во предизборни периоди има специфична тежина, бидејќи директно влијание врз квалитетното информирање на граѓаните за изборната понуда и со тоа врз крајниот исход од изборниот процес. Пропустите при објавување точни и проверени информации, сензационализмот, мешањето факти и мислења, ширењето говор на омраза и злоупотребите при објавување исправки и деманти беа истакнати како најчести прекршувања не само за време на избори, туку и во редовното работење на медиумите.

Голем дел од медиумите денес живеат од политичките пари, смета Тамара Чаудисис.

„Платеното рекламирање и задолжителните изборни извештаи ги полнат информативните блокови до таа мера што речиси и да нема простор за „обични“ теми. А, дури и кога ќе ги има, тие често се обоени од логиката на кампањата. Така новинарството живее во постојан судир меѓу професионалниот идеал и економската реалност и тешко ја задржува професионалната дистанца – не затоа што не знае како, туку затоа што сè помалку има простор за него. Навивањето, механичкото пренесување и преобликувањето на фактите односно манипулирање – се трите најчести нарушувања на професионалната етика во изборно време. Кога станува збор за навивање – проблемот не е само во пропагандата, туку во тоа што се изгуби срамот од неа. Повеќе не се симулира неутралност. Партиските материјали се објавуваат како вести, портпаролите се претставуваат како новинари, а блискоста со политичари е јавна тајна“, истакна Чаусидис.

Низ динамични дискусии беа споделени размислувања за натамошно зајакнување на медиумската саморегулација, неопходноста од усогласување на домашното законодавство со европското и континуираната едукација со цел да се поттикнува одговорно новинарство и да се зголеми довербата во медиумите.

^{Ко-финансирано од Европската Унија}

Регионалната програма „Нашите медиуми: Акција на граѓанското општество за поттикнување на медиумска писменост и активизам, спротивставување на поларизацијата и промовирање на дијалог“ се спроведува од страна на партнерските организации: СЕЕНПМ, Медиацентар од Сараево, Албанскиот медиумски институт, Црногорскиот медиумски институт, Советот за етика во медиумите на Косово, Македонскиот институт за медиуми, Новосадската школа за новинарство, Мировниот институт од Љубљана и Бианет (Турција), со финансиска поддршка од Европската Унија.

Овој текст е подготвен со финансиска поддршка од Европската Унија. Содржината на текстот е единствена одговорност на СЕЕНПМ и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.

Слободата на изразувањето и иднината на новинарството, етичките дилеми поврзани со користењето на социјалните медиуми за цели на граѓанското општество, како и подобрувањето на соработката меѓу новинарите, активистите и граѓаните на Западен Балкан и во Турција беа само дел од темите на меѓународната конференција „Нашите медиуми“ на која учествуваа и претставници на МИМ, а се одржа на Факултетот за политички науки во Сараево.

Конференцијата беше организирана од Мрежата за професионализација на медиумите од Југоисточна Европа (СЕЕНПМ) и Медиацентар Сараево.

Настанот е дел од истоимениот регионален проект започнат во 2023 година, што се фокусира на истражувања за иднината на медиумите и трендовите во новинарството, но покренува и други важни прашања поврзани со одржливоста на независните медиуми, притисоците врз слободата на изразување и локалниот медиумски активизам на граѓаните во земјите од Западен Балкан и во Турција.

„Во 2023 година, кога партнерските организации го започнаа проектот Нашите медиуми светот беше поинаков од денешниот“, изјави Маида Муминовиќ, извршна директорка на Фондацијата Медиацентар Сараево. Организациите од граѓанското општество што работат на заштита на слободата на изразување, како и независните медиуми, се соочуваат со период на зголемен притисок и неизвесност.

„На конференцијата решивме да се фокусираме на глобалните прашања коишто влијаат врз нашиот регион и на горливи теми од Западен Балкан, но и на глобалните случувања што предизвикуваат загриженост за иднината на човековите права ширум светот,“ рече Муминовиќ.

За време на конференцијата беа презентирани резултатите од регионално истражување за иднината на медиумите и влијанието на професионалното новинарство врз демократизацијата на општеството. Наодите покажаа дека новинарите во регионот и понатаму се соочуваат со притисоци и закани, добиваат ниски плати, а жените кои работат во медиумите ретко стигнуваат до раководни позиции. Интересот кај младите за студирање комуникации постојано се намалува, додека од друга страна, бројот на медиуми расте од година во година.

„Медиумските трендови се речиси идентични низ целиот регион и генерално укажуваат на силниот притисок со којшто се соочуваат медиумите, особено независните и помалите локални редакции. Се соочуваме со неизвесна иднина, што ја прави уште поважна потребата од поврзување на организациите од граѓанското општество. Затоа сме задоволни што успеавме овој настан да го направиме регионален, а во одредена мера и меѓународен,“ изјави Тихомир Лоза, директор на СЕЕНПМ, мрежа во којашто членуваат 18 медиумски организации од Југоисточна Европа.

Покрај социјалните и економските предизвици за новинарите, не само во регионот туку и на глобално ниво — како што се цензурата, пристрасното известување за Газа, затворањето на медиуми и намалувањето на средствата за независните медиуми — конференцијата се осврна и на влијанието на новите технологии.

Долгогодишната соработничка на СЕЕНПМ и медиумска експертка од Белград, Снежана Миливојевиќ, зборувајќи за улогата на технологијата ја опиша како најголем предизвик за медиумите, новинарството и за јавниот интерес во рамки на информацискиот екосистем.

„Критичките теоретичари постојано нè потсетуваат дека технологијата не го менува светот кога првпат се појавува, туку кога сите почнуваат да ја користат. Се навикнавме на неа и таа стана дел од нашето секојдневие,“ рече Миливојевиќ.

Проектот „Нашите медиуми“ е финансиран од Европската Унија, а дополнителна поддршка за конференцијата обезбеди Фондацијата Отворено општество – Западен Балкан. До крајот на проектот ќе продолжат истражувањата за иднината на медиумите, а постоечката онлајн платформа за медиумска писменост ќе биде проширена. Дополнително, млади лидери и медиумски активисти од регионот ќе учествуваат во студиски посети низ Европа за натамошен развој на нивните вештини и нивна примена во локалните заедници.

^{Ко-финансирано од Европската Унија}

Регионалната програма „Нашите медиуми: Акција на граѓанското општество за поттикнување на медиумска писменост и активизам, спротивставување на поларизацијата и промовирање на дијалог“ се спроведува од страна на партнерските организации: СЕЕНПМ, Медиацентар од Сараево, Албанскиот медиумски институт, Црногорскиот медиумски институт, Советот за етика во медиумите на Косово, Македонскиот институт за медиуми, Новосадската школа за новинарство, Мировниот институт од Љубљана и Бианет (Турција), со финансиска поддршка од Европската Унија.

Овој текст е подготвен со финансиска поддршка од Европската Унија. Содржината на текстот е единствена одговорност на СЕЕНПМ и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.

Посебен акцент во проектот беше ставен на создавање оригинален драмски текст со едукативен карактер, којшто беше адаптиран за сцена преку неколку театарски претстави, како и на продукција на новинарски содржини и кратки видео прилози наменети за пошироката јавност.

„Работата на проектот ‘Моја приказна – мој медиум’ е нов предизвик за мене. Ова е првпат да работам на создавање и реализирање видео-работилници за ученици од основно образование од мали локални средини – места без театри, кина, и без многу културна и уметничка содржина. За мене, ова беше најубавото искуство досега и вистинско откритие,“ вели Марија Џиџева, режисерката која работеше со учесниците во проектот. Таа додава дека учесниците работат со голема желба и енергија и се отворени за нови знаења. „Нивните идеи и размислувања се храбри и иновативни, но истовремено и емотивни, и на некој начин испреплетени со магичен реализам. Треба да ги охрабриме и мотивираме да ги оживеат своите идеи преку кратки видео форми, затоа што имаат што да кажат, имаат свои пораки од кои сите можеме да научиме за нивниот светоглед.“

Јован Грозданов, еден од учениците – учесници, смета дека проектот му помогнал да го продлабочи знаењето за создавање новинарски текстови, што се покажало како исклучително корисно во неговата улога како млад новинар во Радио Гевгелија. Ова искуство ја зајакнало неговата желба да го следи новинарството како своја идна професија.

Проектот е финансиран преку шемата за мали грантови „Нашите медиуми“, која обезбеди поддршка за 21 локален проект низ Западен Балкан.

^{Ко-финансирано од Европската Унија}

Регионалната програма „Нашите медиуми: Акција на граѓанското општество за поттикнување на медиумска писменост и активизам, спротивставување на поларизацијата и промовирање на дијалог“ се спроведува од страна на партнерските организации: СЕЕНПМ, Медиацентар од Сараево, Албанскиот медиумски институт, Црногорскиот медиумски институт, Советот за етика во медиумите на Косово, Македонскиот институт за медиуми, Новосадската школа за новинарство, Мировниот институт од Љубљана и Бианет (Турција), со финансиска поддршка од Европската Унија.

Овој текст е подготвен со финансиска поддршка од Европската Унија. Содржината на текстот е единствена одговорност на СЕЕНПМ и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.

Над 300 млади од Пелагонија ги зајакнаа знаењата во областа на медиумската писменост преку учество на работилници, обуки и менторска програма спроведена од професионални новинари и ИТ експерти. Како дел од проектот, беше создаден и видео-курс за медиумска писменост, достапен на едукативната платформа Medialab.mk, којашто беше развиена во рамки на истиот проект. Платформата содржи и тест-модул што им овозможува на учесниците да го проверат знаењето по завршувањето на курсот.

Со поддршка од менторите, дел од учесниците ги применија новостекнатите вештини за креирање медиумски содржини на Блогот за млади новинари, на платформата Medialab.mk, каде што се објавени нивните стории и радио-поткасти произведени за време на проектот.

„Работилниците за интервјуирање и снимање поткасти привлекоа најмногу внимание кај младите од регионот на Пелагонија. Преку обуките, тие научија внимателно да ја следат точноста и вистинитоста на вестите, по што, како млади новинари, покажаа дека се одговорни креатори на медиумски содржини“, вели Анета Шијакова, претседателка на здружението Граѓански патеки.

Учесниците истакнуваат дека ова е вредно искуство за нив.

„Ваквите обуки и практичната работа во светот на новинарството се важни за младите, бидејќи учиме како да се заштитиме од дезинформации, но и како одговорно да креираме медиумски содржини“, вели Павел Николоски од Прилеп.

„По обуките за медиумска писменост започнав да ги проверувам информациите што ги добивам секојдневно. Научив како да препознам дали фотографиите се вистински или не“, додава Марта Кузманоска од Крушево.

Проектот беше реализиран заедно со граѓанските организации ИКТ Свет, Журналист, Од млади за млади, Младинска граѓанска акција и Еко герила Преспа. Со нивна поддршка беа организирани 12 младински работилници во Битола, Новаци, Могила, Крушево и Ресен.

Проектот е финансиран преку шемата за мали грантови „Нашите медиуми“, која обезбеди поддршка за 21 локален проект низ Западен Балкан.

^{Ко-финансирано од Европската Унија}

Регионалната програма „Нашите медиуми: Акција на граѓанското општество за поттикнување на медиумска писменост и активизам, спротивставување на поларизацијата и промовирање на дијалог“ се спроведува од страна на партнерските организации: СЕЕНПМ, Медиацентар од Сараево, Албанскиот медиумски институт, Црногорскиот медиумски институт, Советот за етика во медиумите на Косово, Македонскиот институт за медиуми, Новосадската школа за новинарство, Мировниот институт од Љубљана и Бианет (Турција), со финансиска поддршка од Европската Унија.

Овој текст е подготвен со финансиска поддршка од Европската Унија. Содржината на текстот е единствена одговорност на СЕЕНПМ и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.

Промовирањето на медиумската писменост и медиумскиот активизам како начини за справување со поларизацијата и за поттикнување дијалог во рамки на граѓанското општество беа во фокусот на проектот „Лице в лице – медиумски активизам преку создавање приказни што прават разлика“ предводен од невладината организација Паблик – Здружение за истражување, комуникации и развој од Скопје. „Лице в лице“ е уличен весник и граѓанска платформа што раскажува приказни преку инклузивност, медиумски активизам и јакнење на видливоста на недоволно застапените заедници низ земјава. Проектот беше спроведен во соработка со локалната организација ГРИТ од Пробиштип.

Проектот им овозможи на 31 ученик и наставници од три локални училишта директно да се вклучат во работата на четири независни медиуми во Скопјe: „Лице в лице“, „ТРН“, „Рацин“ и „Истражувачка репортерска лабораторија“ (ИРЛ). Групата учествуваше во интерактивна работилница за медиумска писменост и ги посети редакциите, каде што учесниците непосредно стекнаа увид во новинарството, се информираа за дезинформациите и научија како се создаваат содржини што имаат општествено влијание. Сите овие активности во рамки на студиската посета на учениците и на наставниците на редакциите имаа цел да ги унапредат знаењата на учениците, да поттикнат идеи и да ги мотивираат и натаму да работат на проекти поврзани со нивните теми на интересирање.

„Посетата ја поттикна креативноста на учениците. Најголем успех беше што младите по враќањето во Скопје, откако научија нови алатки беа подготвени и мотивирани да започнат свои медиумски иницијативи и да објавуваат текстови во нивниот училиштен весник“, истакна Мартина Јачевска, претседателка на ГРИТ и локален координатор.

Според соговорничката, учениците веќе смислуваат содржини за нивниот училиштен весник и планираат да започнат поткаст во иднина, како први чекори во медиумскиот активизам.

„Големо достигнување е да ги видиме учениците како толку брзо преземаат иницијатива. Оваа посета не им покажа само што значи новинарството, туку ги охрабри да го користат својот глас за носење промени. Сега знам како да им помогнам на моите ученици да се вклучат во изнаоѓање решенија за заедницата“, рече наставничката Маја Митевска Поцева.

„Заедно со „Лице в лице“, ќе ја затворам најпроблематичната точка во градот – браната за јаловина!“, рече студентката Михаела Ѓоргиева, осврнувајќи се на еден голем локален еколошки проблем што го привлече нивното целосно внимание по работилницата.

За дополнително да се засилат локалните гласови, 56-то печатено издание на списанието „Лице в лице“ беше создадено во соработка со локални чинители, вклучувајќи граѓански организации, ученици, наставници и локални новинари. Изданието опфаќа теми како што се врсничко насилство, загадување на околината и учество на младите во општеството. Изданието беше поддржано од силна онлајн кампања и стигна во рацете на повеќе од 103.000 луѓе низ целата земја.

Проектот е финансиран од шемата за под-грантови во рамки на проектот Нашите медиуми преку којашто беше обезбедена финансиска поддршка за 21 локален проект низ целиот Западен Балкан.

^{Ко-финансирано од Европската Унија}

Регионалната програма „Нашите медиуми: Акција на граѓанското општество за поттикнување на медиумска писменост и активизам, спротивставување на поларизацијата и промовирање на дијалог“ се спроведува од страна на партнерските организации: СЕЕНПМ, Медиацентар од Сараево, Албанскиот медиумски институт, Црногорскиот медиумски институт, Советот за етика во медиумите на Косово, Македонскиот институт за медиуми, Новосадската школа за новинарство, Мировниот институт од Љубљана и Бианет (Турција), со финансиска поддршка од Европската Унија.

Овој текст е подготвен со финансиска поддршка од Европската Унија. Содржината на текстот е единствена одговорност на СЕЕНПМ и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.

Поединци, институции, невладини организации, политички партии или независни кандидати, можат да поднесат жалба до Координативното тело, доколку сметаат дека во врска со изборниот процес се шират дезинформации, говор на омраза, дискриминација, злоупотреба на личните податоци или пак прекршување на Кодексот на новинарите на Македонија и Насоките за етичко известување на онлајн медиумите. Електронската адреса за поднесување претставки е: koordinativnotelozaizbori@avmu.mk.

Координативното тело е составено од претставници на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (АВМУ), Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ), Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ), Македонскиот институт за медиуми (МИМ), Институтот за комуникациски студии (ИКС) и Фондацијата „Метаморфозис“. За координаторка е избрана Билјана Георгиевска, директорка на Советот за етика во медиумите на Македонија, а заменичка – координаторка е Оливера Војновска од Фондацијата Метаморфозис.

Кодексот за однесување во онлајн просторот за време на изборни процеси и референдуми, усвоен во септември 2023 година, се однесува на политичките партии, нивните кандидати и независните кандидати во онлајн просторот (вклучувајќи и на социјалните мрежи), интернет-изданијата на радиодифузерите, онлајн-медиумите, проверувачите на факти, инфлуенсерите и други субјекти кои можат да извршат влијание врз граѓаните и нивното гласачко право.

Почитувањето на Кодексот се очекува да обезбеди интегритет на информациите во текот на изборниот процес, транспарентност на политичкото рекламирање, безбедност на личните податоци и спречување на ширење дезинформации, говор на омраза, ксенофобија, нетрпеливост, страв или тензии што ја поткопуваат демократијата.

Во изминатите две години, кон Кодексот пристапија три политички партии: Левица, Европска демократска партија и Партија на пензионерите, како и 21 медиумска организација (ТВ Алфа, ТВ Коха, ТВ Тера, ТВ Дуе, ТВ Кочани ЛД, ТВ Спектра, Радио Блета, Радио Кочани, Радио Вати, Радио Комета, весникот Коха, Спорт1, 4Нуз, Екипа, Радовиш Њуз, Гостиварисот, Флака, Макпрес, Одлучисе.мк, Порталб и 360 Степени.

Координативното тело ги охрабрува сите субјекти на кои се однесува Кодексот да се приклучат, заложувајќи се за почитување на неговите одредби со што ќе помогнат локалните избори да се одржат во фер и демократска атмосфера. Пристапицата кон Кодексот се наоѓа онлајн на: Пристапување кон кодексот – Изборен Кодекс

Повеќе детали прочитајте на: Кодекс за однесување во онлајн просторот за време на изборни процеси и референдуми